Polskie programy antywirusowe - jakie antywirusy powstają w Polsce?

 

Mało kto pamięta, że zanim na polskich komputerach zagościły zachodnie kombajny bezpieczeństwa, to właśnie rodzimi programiści bronili nas przed wirusami. Mówię tu przede wszystkim o dwóch nazwach: wcześniej mks_vir oraz potem Arcabit. To one, a właściwie to jedna historia, bo dziś są ze sobą ściśle powiązane, stanowią właściwie cały dorobek polskiej branży antywirusowej w segmencie konsumenckim.

mks_vir - dziadek polskiej informatyki bezpieczeństwa

Zacznijmy od korzeni. A korzenie sięgają naprawdę głęboko, bo aż do 1987 roku. Tak, dobrze czytacie. Kiedy w Polsce dopiero raczkował dostęp do komputerów osobistych, kiedy PRL chylił się ku upadkowi, a o internecie nikt jeszcze nawet nie marzył, pewien warszawski informatyk już wtedy postanowił napisać program, który miał chronić komputery przed złośliwym kodem.

Tym człowiekiem był Marek Sell. To on, na warszawskim Ursynowie, stworzył pierwszą wersję programu, który z czasem stał się legendą - mks_vir. Działał w systemie DOS, bo innego wtedy po prostu nie było. Powstał jako odpowiedź na realną potrzebę - wirusy komputerowe, choć jeszcze w formie dość prymitywnej jak na dzisiejsze standardy, zaczynały już wtedy stanowić problem, a na polskim rynku nie było absolutnie żadnego rodzimego narzędzia, które mogłoby z nimi walczyć.

I tu warto się zatrzymać na chwilę, bo to jest naprawdę imponujące. mks_vir to nie tylko pierwszy polski program antywirusowy. To jeden z pierwszych antywirusów na świecie w ogóle. Mówimy tu o czasach, kiedy nawet zachodnie firmy dopiero raczkowały w tym temacie. Polska myśl techniczna była więc w tej dziedzinie zaskakująco na czasie, co zresztą pokazuje, że nasi programiści od zawsze mieli głowę do informatyki, tylko brakowało im (i wciąż czasem brakuje) kapitału i wsparcia biznesowego, żeby przekuć to w globalny sukces.

Złota era - lata 90.

Prawdziwy rozkwit mks_vir przypadł na pierwszą połowę lat 90. To był czas, kiedy program praktycznie zdominował polski rynek komputerów osobistych. Trzeba pamiętać, że wtedy internet w Polsce dopiero raczkował, a wirusy rozprzestrzeniały się głównie za pomocą dyskietek. Tak, tych plastikowych, "kwadratowych" nośników, które dziś kojarzą się już wyłącznie z ikonką "zapisz" w programach biurowych. Instalator mks_vir dla MS-DOS, z wbudowanymi sygnaturami wirusów i całym leksykonem zagrożeń, trafiał do użytkowników właśnie na takich dyskietkach.

I tu pojawia się coś, co dla dzisiejszego czytelnika może wydać się banalne, ale wtedy było prawdziwą rewolucją: mks_vir był programem w pełni spolszczonym. Brzmi to jak drobiazg, prawda? A jednak w czasach, kiedy większość oprogramowania było wyłącznie w języku angielskim, polski interfejs i polska dokumentacja stanowiły ogromną wartość dodaną. Przeciętny użytkownik komputera w Polsce na początku lat 90. średnio znał angielski - to była zupełnie inna rzeczywistość niż dziś. mks_vir mówił do niego "po ludzku", po polsku, i to był jeden z kluczowych powodów jego popularności.

W szczytowym okresie mks_vir miał na polskim rynku programów zabezpieczających aż 18% udziałów. To ogromny wynik, jeśli weźmiemy pod uwagę, że konkurował z markami, które już wtedy zaczynały budować globalną obecność. Charakterystyczna grafika programu i słynny "robak" - maskotka mks_vir - stały się prawdziwym symbolem polskiej branży antywirusowej tamtych czasów.

Przełomowym momentem był program mks_vir 2000. Wersja, nad którą pracowali najlepsi ówcześni polscy programiści i specjaliści od bezpieczeństwa komputerowego. Firma przez lata gromadziła wokół siebie prawdziwe talenty - ludzi, którzy niejednokrotnie przecierali szlaki w dziedzinie, która w Polsce dopiero się kształtowała.

Zmierzch i upadek

No dobrze, ale skoro było tak dobrze, to dlaczego dziś mało kto o tym pamięta? Tu zaczyna się smutniejsza część tej opowieści.

Wraz z rozwojem internetu i coraz silniejszą ekspansją zagranicznych gigantów - Nortona, McAfee czy ESET-a - presja konkurencyjna na małą, polską firmę robiła się coraz większa. Mks_vir po prostu zaczął zostawać w tyle. Zachodnie firmy dysponowały nieporównywalnie większym budżetem na badania, rozwój, marketing i utrzymanie globalnej infrastruktury do analizy zagrożeń. Polska spółka, mimo najszczerszych chęci i realnego talentu zespołu, nie miała szans w tym wyścigu zbrojeń.

Sytuacja z roku na rok pogarszała się coraz bardziej, aż w 2010 roku firma trafiła oficjalnie w ręce syndyka masy upadłościowej. W gazetach szukano wtedy kupców na składniki majątku, w tym na samą markę mks_vir, która przecież wciąż miała pewną wartość i sentymentalną, i rynkową. To musiał być bolesny moment dla wszystkich, którzy przez lata budowali tę markę.

Arcabit przejmuje pałeczkę

I tu na scenę wkracza Arcabit - warszawska spółka, która w 2012 roku przejęła prawa do marki mks_vir.

Sam Arcabit zresztą wcześniej działał pod marką ArcaVir. To właśnie pod tą nazwą firma budowała swoją pozycję na rynku, oferując produkty dopasowane do różnych grup odbiorców: klientów indywidualnych, firm, korporacji, a nawet placówek edukacyjnych i urzędów. W 2014 roku nastąpiła zmiana nazewnictwa. ArcaVir Internet Security stał się po prostu Arcabit Internet Security, co miało ujednolicić markę i skojarzyć produkt bezpośrednio z nazwą spółki.

Po przejęciu mks_vir Arcabit próbował reaktywować tę legendarną markę. Pierwsza próba w 2012 roku nie do końca się powiodła. Program został wycofany ze sprzedaży niedługo po premierze. Kolejne podejście nastąpiło w 2016 roku, kiedy zapowiedziano zupełnie nową wersję mks_vir. Na początku udostępniono jedynie skaner online oparty na technologii ActiveX, ale z czasem marka mks_vir wróciła do pełnoprawnej sprzedaży jako osobny produkt - swego rodzaju polskojęzyczna, "flagowa" wersja technologii rozwijanej przez Arcabit.

Jak to właściwie działa dziś?

Tu dochodzimy do ciekawego, choć nieco kontrowersyjnego aspektu współczesnych polskich antywirusów. Zarówno Arcabit, jak i mks_vir, w swojej obecnej formie, opierają silnik detekcji na technologii Bitdefender - rumuńskiego giganta branży cyberbezpieczeństwa. Brzmi to trochę jak zaprzeczenie idei "polskiego antywirusa", prawda? Ale spokojnie, to nie jest tak proste.

Po pierwsze, korzystanie z cudzego silnika antywirusowego to standardowa praktyka w branży. Wiele mniejszych firm na całym świecie robi dokładnie to samo, bo zbudowanie w pełni autorskiego, konkurencyjnego silnika detekcji od zera to koszt liczony w dziesiątkach milionów dolarów rocznie, na sam rozwój bazy sygnatur i systemów heurystycznych. Nie każda firma, nawet duża, może sobie na to pozwolić.

Po drugie - i to jest kluczowe, Arcabit nie ogranicza się do prostego "przepakowania" cudzej technologii. Firma dokłada własne, autorskie mechanizmy ochronne, jak choćby wspomniany system RoundKick - rozwiązanie typu EDR (Endpoint Detection and Response), które ma za zadanie wykrywać nieznane wcześniej zagrożenia na podstawie analizy zachowania, a nie tylko sygnatur. To jest właśnie ta polska "wartość dodana" - warstwa, którą polscy inżynierowie budują na bazie zewnętrznego silnika.

Co więcej, nowsze wersje mks_vir - jak choćby edycja Internet Security 2026 - reklamowane są jako produkty wyposażone w dwa niezależne silniki antywirusowe działające równolegle: autorski silnik mks_vir oraz zewnętrzny silnik partnerski. To dość unikalne podejście, rzadko spotykane nawet w produktach dużo większych, zagranicznych producentów.

Do tego dochodzi coś, czego zwyczajnie nie dostaniemy od zagranicznych gigantów: pełne wsparcie techniczne w języku polskim, interfejs zaprojektowany od podstaw z myślą o polskim użytkowniku oraz co ciekawe, baza zagrożeń uwzględniająca specyfikę ataków wymierzonych akurat w polską cyberprzestrzeń. To nie jest bez znaczenia. Cyberprzestępcy często dostosowują swoje kampanie do konkretnego kraju - phishing podszywający się pod polskie banki, polskie urzędy czy polskie firmy kurierskie to codzienność. Producent, który na co dzień obserwuje właśnie ten segment rynku, może reagować na takie zagrożenia szybciej i celniej niż globalny koncern, dla którego Polska to jeden z wielu, niekoniecznie priorytetowych rynków.

Gdzie to wszystko powstaje? Polska produkcja software'owa

To jest moment, w którym warto zrobić małą dygresję na temat tego, co w ogóle oznacza "produkcja" oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie dla polskiej gospodarki.

W przeciwieństwie do fabryki samochodów czy zakładu produkującego meble, firma software'owa nie potrzebuje hal produkcyjnych ani linii montażowych. Jej "fabryką" są biura pełne programistów, analityków bezpieczeństwa i specjalistów od utrzymania infrastruktury serwerowej. Arcabit, z siedzibą w Warszawie, to właśnie taki rodzaj przedsiębiorstwa - zespół ludzi, którzy każdego dnia analizują nowe próbki złośliwego oprogramowania, aktualizują bazy sygnatur, testują nowe mechanizmy ochronne i utrzymują infrastrukturę chmurową odpowiedzialną za szybkie reagowanie na zagrożenia.

I choć to nie jest fabryka w klasycznym rozumieniu tego słowa, to efekt ekonomiczny jest analogiczny do tego, co dają tradycyjne zakłady produkcyjne: stabilne miejsca pracy dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów, którzy zostają w Polsce zamiast emigrować do pracy dla zachodnich korporacji, podatki płacone w polskim systemie, oraz co może najważniejsze z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego - suwerenność technologiczna w obszarze, który dziś ma znaczenie strategiczne.

Podsumowanie

Polska branża antywirusowa to w gruncie rzeczy historia jednej, uporczywej idei, która przetrwała ponad trzy dekady, mimo licznych przeciwności. Zaczęła się od Marka Sella i jego DOS-owego programu w 1987 roku, przeżyła złoty okres w latach 90. z osiemnastoprocentowym udziałem w rynku, upadła w 2010 roku pod naporem globalnej konkurencji, a następnie odrodziła się. Choć w innej, zmodyfikowanej formie, bo pod skrzydłami warszawskiej spółki Arcabit.

Dziś oba produkty, Arcabit i mks_vir, funkcjonują niejako równolegle, oferując polskim użytkownikom rozwiązanie łączące sprawdzoną, zewnętrzną technologię detekcji z autorskimi, polskimi mechanizmami ochronnymi, pełnym wsparciem w naszym języku i uwzględnieniem specyfiki krajowego krajobrazu zagrożeń. W czasach, gdy praktycznie każda kategoria oprogramowania jest zdominowana przez zagraniczne koncerny, fakt, że w Polsce wciąż istnieje i rozwija się rodzimy producent antywirusów, zasługuje na uznanie i choćby chwilę uwagi.

Następnym razem, kiedy będziecie wybierać oprogramowanie chroniące wasz komputer, warto poświęcić chwilę na rozważenie polskiej opcji. Nie tylko z powodów sentymentalnych czy patriotycznych, ale dlatego, że to realny wybór, który wspiera krajową gospodarkę, polskie miejsca pracy i polską niezależność technologiczną w dziedzinie, która z każdym rokiem nabiera coraz większego strategicznego znaczenia.

WS TECH - polski producent sprzętu rehabilitacyjnego i medycznego

 

Jeśli szukacie przykładu na to, że polska produkcja potrafi konkurować z zachodnimi markami, to WS TECH jest jednym z lepszych dowodów. Firma z Sanoka, miasta kojarzonego głównie z przemysłem gumowym i autobusowym (Autosan), od ponad dwóch dekad produkuje sprzęt rehabilitacyjny i medyczny, który trafia do szpitali, przychodni, gabinetów fizjoterapeutycznych i klinik weterynaryjnych w całej Polsce. W tym artykule opowiem Wam dokładnie, co robi firma WS TECH, gdzie i jak produkuje swój sprzęt.

Od mebli biurowych do zaawansowanego sprzętu medycznego

Historia WS TECH zaczyna się w 2000 roku i szczerze mówiąc, mało kto wtedy przypuszczał, że firma zajmująca się produkcją mebli biurowych i szkolnych za kilkanaście lat stanie się liczącym się graczem na rynku wyrobów medycznych. Ale tak właśnie było. Firma rozpoczęła swoją działalność w 2000 roku, początkowo zajmując się produkcją mebli biurowych i szkolnych.

Dwa lata później, w 2002 roku, nastąpił pierwszy poważny krok w stronę dywersyfikacji. Dzięki wzbogaceniu się o lakiernię proszkową oraz zakupowi kilku maszyn do obróbki metalu, oferta firmy została rozszerzona o meble i sprzęt warsztatowy, w tym ręczne wózki transportowe oraz stoły warsztatowe. To był moment, w którym firma zaczęła budować własne kompetencje w zakresie obróbki metalu - kompetencje, które później okazały się kluczowe.

Z czasem właściciele dostrzegli coś, czego wielu polskich przedsiębiorców w tamtym okresie jeszcze nie widziało. Ogromny potencjał rynku wyrobów medycznych. Dzięki ambicjom i chęci rozwoju firma rozpoczęła produkcję i sprzedaż stołów do rehabilitacji oraz wyposażania placówek medycznych, a widząc ogromny potencjał w rozwoju tego rynku, skoncentrowała swoją działalność właśnie w tym kierunku. To była decyzja, która ukształtowała całą dalszą tożsamość firmy. Dziś WS TECH kojarzy się przede wszystkim ze sprzętem rehabilitacyjnym i medycznym, choć korzenie warsztatowo-meblowe wciąż widać w części oferty (meble biurowe, meble warsztatowe, dodatkowe usługi metalowo-lakiernicze).

Formalnie firma działa dziś pod nazwą WS TECH Lorens sp. j., z siedzibą przy ul. Okulickiego 43 w Sanoku. To właśnie tutaj, na Podkarpaciu, powstaje cały asortyment marki.

Zakład produkcyjny w Sanoku - serce firmy

Tu dochodzimy do sedna sprawy, bo skoro piszę o polskości firmy, to nie mogę pominąć tego, gdzie i jak faktycznie powstają jej produkty. WS TECH nie jest firmą, która składa gotowe komponenty sprowadzone z Azji. To realny producent z własnym zakładem, halami produkcyjnymi i pełnym cyklem wytwórczym.

Tak wygląda proces produkcji w firmie WS TECH:

Sami zresztą podkreślają to wprost na swojej stronie: wszystkie produkty WS Tech powstają w Polsce, w zakładzie w Sanoku, a do ich produkcji wykorzystywane są certyfikowane komponenty od sprawdzonych dostawców z Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej. To istotna deklaracja w czasach, gdy większość sprzętu na rynku medycznym pochodzi z importu z Azji.

Co ciekawe, firma nie stoi w miejscu. Z dokumentacji dotyczącej dofinansowań unijnych wynika, że WS TECH realizuje właśnie ambitny projekt rozbudowy mocy produkcyjnych. Zakup nieruchomości niezabudowanej pod nowy zakład produkcyjny oraz budowę hali produkcyjnej na potrzeby uruchomienia seryjnej produkcji aktywnych stołów rehabilitacyjnych do manipulacji pionowej kręgosłupa techniką VAPS. To pokazuje, że firma inwestuje w rozwój infrastruktury produkcyjnej w Polsce, a nie przenosi produkcji za granicę, jak robi to wiele innych firm szukających oszczędności.

W ramach tej samej inwestycji planowany jest zakup całej linii technologicznej - malarni proszkowej, śrutownicy automatycznej, gniazda spawalniczego oraz maszyn do cięcia konturowego pianki, zarówno w układzie pionowym, jak i poziomym. Mówiąc wprost, to inwestycja w pełny łańcuch produkcyjny: od cięcia i spawania metalu, przez lakiernię proszkową, po cięcie pianek tapicerskich do leżanek i stołów. Projekt otrzymał wielomilionowe dofinansowanie unijne w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

Co dokładnie produkuje WS TECH? Pełny przegląd oferty

Skoro już wiemy, gdzie i jak firma produkuje, przejdźmy do tego, co konkretnie znajdziecie w jej katalogu. A oferta jest naprawdę szeroka. Od podstawowego wyposażenia gabinetu lekarskiego, po zaawansowane technologicznie stoły rehabilitacyjne.

Stoły stacjonarne do rehabilitacji

To jeden z filarów oferty. Stacjonarne stoły rehabilitacyjne dzięki swojej budowie umożliwiają przeprowadzenie zabiegów rehabilitacji, fizjoterapii, masażu oraz innych terapii manualnych mających na celu leczenie lub łagodzenie chorób i urazów, w sposób efektywny oraz bezpieczny zarówno dla pacjenta, jak i terapeuty. Do tej kategorii należy też nowa seria ELEMENT - stoły rehabilitacyjne z dodatkową obudową z tworzywa ABS, które firma aktualnie promuje jako swoją flagową nowość.

Stoły GRAVI - innowacja klasy premium

To zdecydowanie najbardziej zaawansowany produkt w portfolio firmy. Stół rehabilitacyjny GRAVI to aktywny stół do manipulacji kręgosłupa w pozycji pionowej, wykorzystujący technikę VAPS. Warto podkreślić, że to nie jest kopia zagranicznego rozwiązania. To efekt własnych prac badawczo-rozwojowych firmy. Projekt zakłada komercjalizację wyników prac B+R poprzez uruchomienie seryjnej produkcji nowego wyrobu, który ma być pierwszym na rynku polskim rozwiązaniem tego typu, stosowanym do usuwania blokad z najbardziej zablokowanych kręgów. Innymi słowy WS TECH nie tylko produkuje w Polsce, ale też projektuje i rozwija w Polsce. To robi różnicę.

Fotele ginekologiczne

Fotele ginekologiczne przeznaczone są do wykonywania badań oraz drobnych zabiegów ginekologicznych. To sprzęt, który trafia głównie do przychodni i gabinetów ginekologicznych, gdzie liczy się zarówno komfort pacjentki, jak i funkcjonalność dla lekarza.

Fotele do dializ

Fotel do dializ przeznaczony jest do wykonywania zabiegów dializacyjnych i jest kompatybilny z innymi urządzeniami do dializ, co ułatwia podłączenie pacjenta do pozaustrojowego obiegu krwi. To sprzęt o dużym znaczeniu społecznym - dializy to procedura, z której korzystają tysiące pacjentów w Polsce regularnie, więc jakość i niezawodność takiego fotela ma bezpośredni wpływ na komfort leczenia.

Fotele do pobierania krwi

Fotel do pobierania krwi dzięki swojej konstrukcji ułatwia przeprowadzenie zabiegu iniekcji na lewym lub prawym przedramieniu osoby poddawanej zabiegowi. To standardowe wyposażenie punktów pobrań, laboratoriów i centrów krwiodawstwa.

Wózki do transportu chorych

Wózek do transportu chorych ma stalową konstrukcję na kółkach i przeznaczony jest do bezpiecznego transportu chorych w pozycji leżącej na terenie szpitala bądź innej placówki medycznej. Aktualnie firma promuje nową serię TC w tej kategorii, co pokazuje, że nawet w tak podstawowym segmencie sprzętu WS TECH stale odświeża swój asortyment.

Leżanki - stacjonarne, metalowe i drewniane

Tutaj oferta dzieli się na trzy warianty konstrukcyjne. Leżanki stacjonarne, podobnie jak stoły, umożliwiają przeprowadzenie zabiegów rehabilitacji, fizjoterapii, masażu oraz innych terapii manualnych w sposób efektywny i bezpieczny zarówno dla pacjenta, jak i terapeuty. Z kolei leżanki metalowe i drewniane, dzięki swojej budowie, umożliwiają przeprowadzenie drobnych zabiegów, badań oraz innych czynności mających na celu leczenie i poprawienie stanu zdrowia pacjenta. Mniejsza przychodnia może wybrać prostszą, tańszą leżankę drewnianą, a duża klinika zainwestować w wersję stacjonarną z pełną regulacją.

Parawany metalowe i drewniane

Prosty, ale niezbędny element wyposażenia każdej sali zabiegowej. Parawany, zarówno metalowe, jak i drewniane, przeznaczone są do stosowania w gabinetach lekarskich, salach zabiegowych i operacyjnych, zapewniając podstawową izolację pacjenta w celu zapobiegania chorobom przenoszonym drogą kropelkowo-powietrzną oraz zapewnienia pacjentowi leżącemu podstawowych warunków dyskrecji podczas zabiegów i codziennych czynności życiowych.

Stolik do badań niemowląt

Stolik do badań niemowląt przeznaczony jest do wykonywania badań oraz pielęgnacji niemowląt w przychodniach oraz gabinetach lekarskich. To sprzęt, który trafia głównie do poradni pediatrycznych i gabinetów neonatologicznych.

Łóżka szpitalne

Łóżka szpitalne o prostej konstrukcji, z możliwością łatwej rozbudowy o kolejne elementy zwiększające funkcjonalność. Modułowość to tutaj słowo klucz. Szpital może kupić podstawowy model, a potem doposażyć go w miarę potrzeb i budżetu.

Pozostałe produkty

Oferta uzupełniona jest o cały szereg drobniejszego, ale niezbędnego wyposażenia gabinetów medycznych. Znajdziemy tu taborety, stopnie metalowe, stoliki pod aparaturę medyczną, kształtki rehabilitacyjne, materace i inne akcesoria. To pokazuje, że WS TECH stara się być kompleksowym dostawcą wyposażenia placówek medycznych, a nie tylko producentem pojedynczych, wyselekcjonowanych produktów.

Wpływ na polską gospodarkę i lokalny rynek pracy

Trudno przecenić znaczenie takich firm jak WS TECH dla regionalnej gospodarki Podkarpacia. Sanok to miasto o bogatej tradycji przemysłowej, ale też miasto, które, jak wiele mniejszych ośrodków w Polsce, musi konkurować o inwestycje i miejsca pracy z większymi aglomeracjami. Firma, która nie tylko utrzymuje produkcję lokalnie, ale wręcz inwestuje wiele milionów złotych w budowę nowej hali produkcyjnej, to realne wsparcie dla lokalnego rynku pracy. Powstają nowe stanowiska przy obsłudze maszyn, spawalnictwie, lakiernictwie proszkowym, ale też w działach projektowych, badawczo-rozwojowych i handlowych.

Do tego dochodzi kwestia łańcucha dostaw. Skoro firma deklaruje korzystanie z certyfikowanych komponentów od dostawców z Polski i innych krajów UE, to oznacza, że część wartości dodanej zostaje w kraju, zamiast trafiać do dalekowschodnich fabryk komponentów. W czasach, gdy tematy związane z niezależnością łańcuchów dostaw w sektorze medycznym stały się tematem strategicznym dla całej Europy, taka lokalna produkcja nabiera dodatkowego znaczenia.

Warto też zauważyć, że stoły GRAVI wykorzystujące technikę VAPS mają, jak deklaruje sama firma, potencjał do wykreowania zupełnie nowego segmentu rynku sprzętu rehabilitacyjnego - nie tylko w Polsce, ale i szerzej. Jeśli się to uda, będzie to przykład polskiej innowacji medycznej, która zaistnieje na rynkach zagranicznych, a nie odwrotnie.

VETERI - gdy WS TECH wchodzi do świata weterynarii

I tutaj dochodzimy do drugiej, równie ciekawej części opowieści - marki VETERI. To projekt, w którym WS TECH wykorzystał swoje kompetencje produkcyjne zdobyte przy produkcji sprzętu dla ludzi, żeby wejść na rynek sprzętu weterynaryjnego.

Rdzeniem oferty są stoły weterynaryjne w trzech wariantach konstrukcyjnych. Dostępne są stoły elektryczne, mechaniczne oraz stoły o stałej wysokości, przeznaczone do przeprowadzania zabiegów ambulatoryjnych i operacyjnych. Taka różnorodność ma znaczenie praktyczne. Mały, jednoosobowy gabinet weterynaryjny w mniejszej miejscowości ma zupełnie inne potrzeby i budżet niż duża klinika specjalistyczna w mieście wojewódzkim, i VETERI stara się odpowiadać na obie te sytuacje.

Jakość w segmencie premium, cena w segmencie średnim

Ciekawie firma pozycjonuje się cenowo. Firma przyznaje wprost, odpowiadając na pytanie o relację ceny do jakości: cenowo plasują się w średniej półce, natomiast jakością wchodzą w segment premium, co oznacza, że klienci otrzymują bardzo wysoką jakość wykonania, trwałe materiały i dopracowane detale bez konieczności ponoszenia kosztów typowych dla marek stricte premium. To zresztą dość charakterystyczne dla polskich producentów sprzętu medycznego w ogóle. Możliwość zaoferowania relatywnie wysokiej jakości przy niższych kosztach produkcji niż u zachodnioeuropejskiej konkurencji, właśnie dzięki produkcji krajowej.

Warto też zwrócić uwagę na kwestię serwisu i awaryjności, bo to temat, który realnie martwi każdego, kto inwestuje w sprzęt do codziennej pracy klinicznej. Produkty VETERI charakteryzują się bardzo niską awaryjnością i niewielką liczbą reklamacji, a w razie usterki na miejsce przyjeżdżają pracownicy produkcji, którzy znają sprzęt od podszewki i dokonują napraw. To duża przewaga nad importowanym sprzętem, przy którym serwis często oznacza tygodnie oczekiwania na części zamienne z zagranicy.

Certyfikaty i jakość - dlaczego to ma znaczenie

W branży sprzętu medycznego certyfikacja to nie formalność, tylko absolutna konieczność. Sprzęt trafiający do szpitali, przychodni i gabinetów musi spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa, a producent musi być w stanie udokumentować pochodzenie i jakość każdego komponentu. WS TECH udostępnia na swojej stronie internetowej sekcję z certyfikatami, zgłoszeniami oraz kartami charakterystyki komponentów wykorzystywanych do produkcji, co pozwala placówkom medycznym i dystrybutorom zweryfikować zgodność sprzętu z obowiązującymi przepisami jeszcze przed zakupem.

To istotne również z punktu widzenia zaufania. Firma, która otwarcie publikuje dokumentację certyfikacyjną, buduje wiarygodność zarówno wśród dużych instytucjonalnych odbiorców (szpitale, sieci przychodni), jak i mniejszych, prywatnych gabinetów, które kupują pojedyncze egzemplarze sprzętu przez sklep internetowy.

Podsumowanie

WS TECH to dobry przykład tego, jak może wyglądać nowoczesna, dobrze zarządzana firma produkcyjna z mniejszego polskiego miasta - z jasno określoną specjalizacją, inwestycjami w innowacje i konsekwentnym budowaniem pozycji na rynku krajowym. Cała produkcja - od stołów rehabilitacyjnych, przez fotele ginekologiczne i fotele do dializ, po łóżka szpitalne i parawany, odbywa się w zakładzie w Sanoku, z wykorzystaniem certyfikowanych komponentów pochodzących w dużej mierze z Polski i innych krajów Unii Europejskiej. Do tego dochodzi marka VETERI, dzięki której kompetencje firmy trafiają również do gabinetów i klinik weterynaryjnych w całej Polsce.

Dla placówek medycznych, gabinetów rehabilitacyjnych, przychodni czy lecznic dla zwierząt szukających sprzętu, który łączy sensowną cenę z solidną, sprawdzoną jakością wykonania, a przy tym jest wspierany przez lokalny, szybko reagujący serwis. A patrząc na tempo inwestycji firmy w nowe hale produkcyjne i technologie, można się spodziewać, że w najbliższych latach usłyszymy o niej jeszcze więcej i to niekoniecznie tylko w Polsce.

Dlaczego gminom opłaca się przyciągać firmy? Jak przedsiębiorcy zwiększają dochody samorządu

 

Jeździsz czasem przez jakąś gminę i zastanawiasz się, skąd ta gmina ma pieniądze na nowy chodnik, wyremontowaną szkołę albo plac zabaw, który wygląda jak żywcem wyjęty z Niemiec? A dwie gminy dalej drogi są dziurawe, szkoła się sypie, a wójt na sesji rady tłumaczy się z braku kasy na cokolwiek? Odpowiedź jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. To nie jest kwestia szczęścia czy magii. To najczęściej efekt jednej rzeczy: ile firm działa na terenie danej gminy i ile osób tam pracuje, płacąc podatki.

Brzmi sucho? Zaraz się okaże, że wcale nie. Bo za tym mechanizmem stoi konkretna matematyka, która bezpośrednio przekłada się na to, czy w twojej gminie powstanie nowe przedszkole, czy raczej nic się nie zmieni przez najbliższą dekadę. I co ciekawe, mało kto o tym mówi wprost, chociaż to jeden z najważniejszych powodów, dla których mądre samorządy tak zabiegają o inwestorów, strefy ekonomiczne i nowe zakłady produkcyjne.

W tym artykule rozłożymy to na czynniki pierwsze. Pokażemy, jak naprawdę wygląda podział podatku PIT i CIT między budżet państwa a samorządy, dlaczego gminie, powiatowi i województwu zwyczajnie opłaca się mieć na swoim terenie jak najwięcej firm i jak najlepiej zarabiających mieszkańców, oraz co się dzieje, gdy trafi się prawdziwy „strzał w dziesiątkę” - tak jak w przypadku gminy Chojnice, która w pewnym momencie stała się najbogatszą gminą w Polsce dzięki jednej transakcji.

Skąd w ogóle gmina bierze pieniądze?

Zanim przejdziemy do sedna, krótkie wyjaśnienie, bo bez tego trudno zrozumieć całą resztę. Budżet gminy (podobnie powiatu i województwa) składa się z kilku źródeł. Są dochody własne, czyli na przykład podatek od nieruchomości, opłaty lokalne, dochody z majątku gminy. Są subwencje i dotacje z budżetu państwa. I jest trzecia, kluczowa dla nas kategoria: udziały we wpływach z podatku PIT (od osób fizycznych, czyli pracowników i przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych) oraz z podatku CIT (od osób prawnych, czyli spółek).

I teraz najważniejsze zdanie tego akapitu: im więcej ludzi mieszka i pracuje na terenie gminy oraz im więcej firm ma tam swoją siedzibę, tym większy strumień pieniędzy z PIT i CIT trafia do lokalnego budżetu. To nie jest żadna dotacja, o którą trzeba się prosić w ministerstwie. To automatyczny mechanizm, wpisany w ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Gmina po prostu dostaje swoją działkę z tego, co jej mieszkańcy i firmy odprowadzają fiskusowi.

Jak dokładnie działa podział podatku PIT

Kiedy pracujesz na etacie albo prowadzisz jednoosobową działalność rozliczaną na zasadach ogólnych czy podatkiem liniowym, część pieniędzy, które co miesiąc wpłacasz jako zaliczkę na PIT, w ogóle nie zostaje w budżecie centralnym. Trafia do samorządu, w którym mieszkasz, a dokładniej wpisujesz to jako adres w swoim zeznaniu podatkowym.

Przez wiele lat system wyglądał tak, że gminy miały udział na poziomie mniej więcej 38-39 procent wpływów z PIT mieszkańców, powiaty około 10 procent, a województwa nieco ponad 1 procent. Czyli licząc z grubsza: z każdych 100 złotych podatku dochodowego, jakie odprowadzał mieszkaniec danej gminy, blisko 40 złotych wracało do budżetu tej właśnie gminy.

Warto tu dodać jedną rzecz, bo akurat teraz, w 2026 roku, system przechodzi sporą zmianę. Rząd wprowadził reformę finansowania samorządów, która ma uniezależnić dochody gmin, powiatów i województw od doraźnych zmian w przepisach podatkowych (na przykład podnoszenia kwoty wolnej od podatku, która wcześniej potrafiła mocno uszczuplać budżety lokalne). W nowym modelu udziały procentowe są przeliczane według bardziej rozbudowanego algorytmu uwzględniającego tak zwane potrzeby finansowe danej jednostki samorządu - wyrównawcze, oświatowe, rozwojowe i ekologiczne. Konkretne wskaźniki procentowe są inne niż wcześniej, ale sama logika pozostaje identyczna: im więcej podatku PIT generują mieszkańcy danego terenu, tym więcej pieniędzy wraca do tego samorządu. Zmienia się metoda liczenia, nie zmienia się zasada.

I tu dochodzimy do sedna sprawy. Skoro to mieszkaniec, a nie firma jest tym, kto formalnie płaci PIT, to dlaczego mówimy, że opłaca się przyciągać firmy? Bo firma, która się lokalizuje w danej gminie, tworzy miejsca pracy. A ludzie zatrudnieni w tej firmie zazwyczaj mieszkają w tej samej gminie albo w okolicy i tam rozliczają swój podatek. Innymi słowy: firma nie musi płacić PIT-u, żeby zasilić budżet gminy - wystarczy, że zatrudnia ludzi, którzy go płacą. To jest ten pierwszy, mniej oczywisty kanał korzyści.

A jak wygląda sprawa z podatkiem CIT?

Tu robi się jeszcze ciekawiej, bo w przypadku CIT liczy się nie miejsce zamieszkania pracownika, tylko siedziba firmy (a w niektórych przypadkach lokalizacja zakładu, jeśli spółka ma oddziały w różnych miejscach i rozlicza to proporcjonalnie). Gmina, na terenie której zarejestrowana jest spółka płacąca CIT, dostaje swój procent z tego, co ta spółka odprowadza do budżetu państwa.

Historycznie było to około 6,71 procent wpływów z CIT dla gmin, 1,4 procent dla powiatów i prawie 15 procent dla województw (które mają w CIT wyraźnie większy udział niż w PIT, bo to one często odpowiadają za duże inwestycje regionalne). Tak jak przy PIT, od 2026 roku te wskaźniki są przeliczane na nowych zasadach w ramach wspomnianej reformy, ale sam mechanizm im więcej firm i im więcej zarabiają, tym więcej trafia do lokalnych budżetów, pozostaje bez zmian.

I teraz proste podsumowanie tego, co dzieje się, gdy do gminy przyjeżdża duża firma i buduje tam zakład produkcyjny:

• Gmina zaczyna otrzymywać udział w CIT tej spółki, bo to tam znajduje się jej siedziba lub zakład.

• Firma zatrudnia ludzi. Część z nich to nowi mieszkańcy gminy, część to osoby, które już tam mieszkały, ale wcześniej pracowały gdzie indziej albo wcale.

• Ci pracownicy płacą PIT, a spory kawałek tego PIT-u wraca do budżetu gminy.

• Firma zwykle płaci też podatek od nieruchomości od swojej hali czy biura - to już czysty dochód własny gminy, bez żadnego podziału z budżetem państwa.

• Pracownicy wydają pieniądze lokalnie w sklepach, u fryzjera, w przedszkolu prywatnym, na paliwo, co napędza inne lokalne firmy usługowe, które też płacą podatki.

To jest właśnie ten efekt mnożnikowy, o którym samorządowcy mówią sobie nawzajem na konferencjach, a rzadko tłumaczą to zwykłym mieszkańcom wprost. Jedna duża inwestycja potrafi w kilka lat całkowicie zmienić kondycję finansową gminy.

Prosty przykład, żeby to sobie dobrze wyobrazić

Weźmy fikcyjną gminę Lipowo Górne. Ma 6 tysięcy mieszkańców, budżet skromny, głównie z subwencji i podatku od nieruchomości mieszkańców. Przez lata nie działo się tam wiele.

W pewnym momencie władze gminy postanawiają przygotować teren inwestycyjny. Uzbrajają działkę w prąd, wodę, kanalizację, budują dojazdową drogę. Nie jest to za darmo, ale to inwestycja, nie wydatek stracony. Trafia na nią polska firma produkująca opakowania, która szuka miejsca na nową fabrykę, bo dotychczasowa hala w mieście jest za mała.

Firma buduje zakład, zatrudnia 250 osób. Część to mieszkańcy Lipowa Górnego, którzy wcześniej dojeżdżali do pracy 40 kilometrów dalej albo pracowali za granicą. Część to ludzie, którzy się do gminy przeprowadzają, bo mają tu teraz pracę - kupują albo wynajmują mieszkania, zapisują dzieci do miejscowej szkoły.

Co się dzieje z budżetem gminy?

Po pierwsze, firma płaci podatek od nieruchomości od swojej hali produkcyjnej - to kilkadziesiąt, może kilkaset tysięcy złotych rocznie, w zależności od wielkości zakładu, i trafia w całości do gminy.

Po drugie, spółka płaci CIT od wypracowanego zysku, a gmina dostaje swój ustawowy procent od tej części CIT, która przypada na jej teren.

Po trzecie - i to jest często największa pozycja - 250 osób zatrudnionych w fabryce płaci PIT. Jeśli średnie wynagrodzenie w takim zakładzie wynosi, powiedzmy, 6 tysięcy złotych brutto, to suma zaliczek na podatek dochodowy odprowadzanych przez tych pracowników w skali roku robi się naprawdę spora, a spory jej kawałek zasila właśnie budżet Lipowa Górnego.

Po czwarte, ci ludzie zaczynają wydawać pieniądze na miejscu - w miejscowym sklepie spożywczym, u lokalnego mechanika, u fryzjera itd. Te firmy też płacą podatki, też zatrudniają, koło się zamyka.

W efekcie po kilku latach od otwarcia fabryki budżet Lipowa Górnego może wyglądać zupełnie inaczej niż wcześniej i to bez podnoszenia podatków lokalnych mieszkańcom, bez zaciągania kredytów, tylko dzięki temu, że na terenie gminy powstało jedno miejsce pracy dla 250 osób. Dlatego właśnie świadomi wójtowie i burmistrzowie tak zabiegają o inwestorów, jeżdżą na targi inwestycyjne, oferują ulgi w podatku od nieruchomości na starcie, tworzą strefy ekonomiczne. To się po prostu opłaca. I to nie w jakiejś abstrakcyjnej, wizerunkowej kategorii, tylko w twardych złotówkach na koncie gminy.

Ciekawostka, która pokazuje skalę zjawiska: gmina Chojnice

A teraz historia, która pokazuje, jak bardzo ten mechanizm potrafi zadziałać, kiedy trafi się wyjątkowa sytuacja. Chodzi o wiejską gminę Chojnice na Pomorzu.

Wszystko zaczęło się dużo wcześniej, bo w 2004 roku, kiedy ówczesny wójt namówił rodzinną firmę - Polkom, należącą do państwa Słomińskich, żeby przeniosła swoją działalność do strefy ekonomicznej w miejscowości Topola, na terenie gminy Chojnice. Gmina zaoferowała wtedy ulgę o wartości pół miliona złotych, jako zachętę do tworzenia nowych miejsc pracy. Z punktu widzenia małej gminy to była spora suma, ale zdecydowano się zaryzykować.

Firma rosła przez kolejne piętnaście lat. I w grudniu 2018 roku doszło do transakcji, która odmieniła finanse tej gminy na dobre. Amerykański inwestor kupił większościowy pakiet udziałów w firmie Polkom za ponad miliard złotych.

Skutki dla budżetu gminy Chojnice były spektakularne. Sama transakcja sprzedaży udziałów oznaczała dla właściciela zapłatę podatku, z którego znacząca część - bo aż 86 milionów złotych, trafiła do budżetu gminy z tytułu udziału w PIT jednego mieszkańca, właściciela sprzedawanej firmy. Do tego doszło kolejne 14 milionów złotych z podatku od czynności cywilnoprawnych związanego z tą transakcją, odprowadzonego rok wcześniej. Łącznie gmina otrzymała około 100 milionów złotych. Kwotę, o jakiej wiejska gmina licząca kilkanaście tysięcy mieszkańców zwykle może tylko pomarzyć.

Do tego doszedł kolejny efekt odroczony w czasie: ponieważ część wskaźnika udziału gminy w PIT liczona jest na podstawie dochodów mieszkańców sprzed dwóch, trzech i czterech lat, gmina Chojnice jeszcze przez kilka kolejnych lat po transakcji notowała wyraźnie wyższe wpływy z podatku dochodowego niż przed 2018 rokiem. W pewnym momencie nawet ponad dwukrotnie wyższe niż standardowo. Miejscowy wójt żartobliwie mówił wtedy o „prawie serii”, bo gmina zyskiwała kolejny rok z rzędu.

Dzięki tym pieniądzom gmina Chojnice przez kilka lat z rzędu inwestowała po kilkadziesiąt milionów złotych rocznie. Budowała drogi, wspierała lokalną infrastrukturę, dołożyła się nawet do budowy hospicjum w regionie. Wszystko to zaczęło się od decyzji sprzed kilkunastu lat, żeby zaprosić jedną rodzinną firmę do strefy ekonomicznej i zaoferować jej skromną, jak na dzisiejsze standardy, ulgę podatkową.

Historia Chojnic to oczywiście przypadek skrajny. Nie każda gmina trafi na firmę, która za kilkanaście lat zostanie sprzedana za miliard złotych. Ale pokazuje ona coś znacznie ważniejszego niż sama anegdota: że inwestycja samorządu w przyciągnięcie i utrzymanie u siebie przedsiębiorstwa, nawet niewielkim kosztem w postaci ulg czy uzbrojenia terenu, potrafi się zwrócić w skali, jakiej nikt nie był w stanie przewidzieć na starcie.

Dlaczego szczególnie zależy na firmach z polskim kapitałem

Tu warto dodać jeszcze jeden wątek, o którym rzadziej się mówi. Z punktu widzenia budżetu gminy nie ma formalnie znaczenia, czy firma ma kapitał polski, czy zagraniczny - mechanizm podziału CIT działa tak samo. Ale w praktyce firmy z polskim kapitałem, zwłaszcza rodzinne, częściej mają w danym miejscu nie tylko halę produkcyjną, ale też centrum decyzyjne - zarząd, dział księgowości, dział sprzedaży. A to oznacza więcej dobrze płatnych stanowisk biurowych, kadry menedżerskiej, a więc i wyższych wpływów z PIT tych właśnie osób.

Duże międzynarodowe koncerny czasem lokują w Polsce wyłącznie produkcję, a centrum decyzyjne, dział badawczo-rozwojowy czy siedzibę zarządu zostawiają w kraju macierzystym. To wciąż korzyść dla lokalnego samorządu, bo produkcja to miejsca pracy, a miejsca pracy to PIT, ale często mniejsza niż w przypadku firmy, która swój cały biznes, łącznie z zarządzaniem, prowadzi na miejscu. Poza tym rodzime firmy zwykle mocniej wrastają w lokalną społeczność. Sponsorują miejscowy klub sportowy, remontują plac zabaw, angażują się w życie gminy, bo dla właściciela to po prostu jego rodzinne strony, a nie kolejna filia w arkuszu kalkulacyjnym gdzieś w centrali za granicą.

Dlatego coraz więcej samorządów, oprócz przyciągania dużych inwestorów zewnętrznych, stawia też na wspieranie lokalnej przedsiębiorczości. Ułatwienia dla małych i średnich firm, które od zera rozwijają się na miejscu. Taka firma, gdy urośnie, zwykle zostaje w gminie na dobre, bo tu ma swoje korzenie.

Jakimi narzędziami gminy realnie przyciągają firmy?

Skoro już wiadomo, że to się opłaca, warto na chwilę zatrzymać się przy tym, co samorząd faktycznie może zrobić, żeby zachęcić przedsiębiorcę do lokalizacji zakładu właśnie u siebie, a nie w gminie sąsiedniej. Bo konkurencja między gminami o inwestorów jest całkiem realna, a narzędzi jest kilka.

Pierwsze i najprostsze to zwolnienia lub ulgi w podatku od nieruchomości. Rada gminy ma prawo uchwalić program pomocy publicznej, w ramach którego firma tworząca nowe miejsca pracy przez pierwsze kilka lat płaci niższy podatek od hali czy gruntu, a czasem nie płaci go wcale. To krótkoterminowa strata dla budżetu, ale w zamian gmina zyskuje coś dużo cenniejszego - stały napływ PIT-u od nowych pracowników i perspektywę pełnych wpływów z podatku od nieruchomości, gdy okres ulgi się skończy.

Drugie narzędzie to uzbrojenie terenów inwestycyjnych. Firma, która szuka miejsca pod fabrykę, patrzy przede wszystkim na to, czy na danej działce jest już doprowadzony prąd, woda, kanalizacja i sensowny dojazd. Gmina, która wcześniej zainwestowała w taką infrastrukturę, staje się dla inwestora dużo bardziej atrakcyjna niż sąsiednia, gdzie wszystko trzeba by budować od zera na koszt firmy.

Trzecie to współpraca ze strefami ekonomicznymi i agencjami rozwoju, które oferują inwestorom dodatkowe zwolnienia z podatku CIT na poziomie krajowym, jeśli firma zdecyduje się ulokować produkcję na wyznaczonym terenie. Gmina, która ma u siebie kawałek takiej strefy, automatycznie staje się bardziej rozpoznawalna wśród firm szukających lokalizacji.

I czwarte, mniej formalne, ale często decydujące - sprawna i przyjazna administracja. Szybkie wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, pozwoleń na budowę, otwartość urzędników na rozmowę z inwestorem, zamiast traktowania każdej sprawy jak kolejnego wniosku do odłożenia na później. Wielu przedsiębiorców przyznaje, że to właśnie ten czynnik, a nie sama wysokość ulgi podatkowej bywa językiem, którym gmina najskuteczniej mówi „zapraszamy”.

Co to oznacza dla zwykłego mieszkańca?

Może się wydawać, że to temat czysto samorządowy, dla wójtów, burmistrzów i skarbników gminy. Ale w praktyce dotyczy każdego mieszkańca. Jeśli w twojej gminie jest mało firm i mało miejsc pracy, budżet gminy jest chudszy, a to oznacza mniej pieniędzy na drogi, szkoły, żłobki, kulturę, sport, pomoc społeczną. Jeśli w twojej gminie działa kilka solidnych zakładów pracy, budżet jest zasobniejszy i to zwykle widać gołym okiem, wystarczy porównać dwie sąsiadujące gminy o podobnej wielkości, z których jedna ma na swoim terenie strefę przemysłową, a druga nie.

Warto też pamiętać, że ty sam, jako mieszkaniec, też jesteś częścią tego mechanizmu. Twój PIT, niezależnie od tego, gdzie pracujesz, trafia w dużej mierze do budżetu gminy, w której mieszkasz, a dokładnie tam, gdzie wskazujesz w rocznym zeznaniu podatkowym jako miejsce zamieszkania. To dlatego samorządy tak często przypominają mieszkańcom, żeby przy rozliczeniu PIT wpisywali właściwy, aktualny adres zamieszkania, nawet jeśli formalnie są zameldowani gdzie indziej. Dla gminy to bezpośrednio przekłada się na realne pieniądze w budżecie.

Podsumowanie

Mechanizm jest w gruncie rzeczy prosty, choć rzadko ktoś tłumaczy go w tak bezpośredni sposób. Gmina, powiat i województwo dostają swój procentowy udział we wpływach z podatku PIT mieszkańców i podatku CIT firm mających siedzibę na ich terenie. Im więcej firm, im lepiej zarabiają, im więcej osób zatrudniają i im wyższe są ich pensje, tym większy strumień pieniędzy trafia do lokalnego budżetu - bez podnoszenia jakichkolwiek lokalnych podatków, bez zaciągania kredytów, praktycznie automatycznie.

To dlatego samorządy tak zabiegają o inwestorów, przygotowują tereny pod inwestycje, oferują ulgi w podatku od nieruchomości na start, jeżdżą na targi gospodarcze i starają się, żeby lokalni przedsiębiorcy mieli jak najlepsze warunki do rozwoju na miejscu, zamiast przenosić się gdzie indziej. Historia gminy Chojnice, choć wyjątkowa i w dużej mierze zbudowana na sporej dozie szczęścia, pokazuje jednak, że nawet niewielka, pozornie mało znacząca decyzja sprzed lat - zaproszenie jednej rodzinnej firmy do lokalnej strefy ekonomicznej, potrafi w dłuższej perspektywie zmienić losy całej gminy.

Dla mieszkańców płynie z tego prosta lekcja: kiedy w twojej okolicy powstaje nowy zakład produkcyjny, to nie jest tylko kwestia hałasu, ruchu ciężarówek czy zmiany krajobrazu. To realny zastrzyk pieniędzy do budżetu, z którego finansowane są rzeczy, z których korzystasz na co dzień - drogi, szkoły, przedszkola, place zabaw, biblioteki. A dla samorządowców to jasny sygnał, że warto inwestować w przyciąganie i utrzymywanie u siebie przedsiębiorstw, najlepiej takich, które swoje korzenie i centrum decyzyjne mają właśnie w Polsce, bo to właśnie one najczęściej zostają na dłużej i najmocniej wrastają w lokalną gospodarkę.